تونل باد دستگاهي است كه جريان هوا با شرايط مشخص اعم از ميزان سرعت و فشار را روي يك مدل ساكن جهت شبيه‌سازي شرايط پرواز واقعي ايجاد كرده و با ابزارآلات اندازه‌گيري مشخصات پروازي جسم پرنده مورد نظر در شرايط مختلف بررسي مي‌شود.

امروزه تونل باد علاوه بر تست هواپيما و موشك‌ها، براي شبيه‌سازي جريان سيال حول بالگردها، فضاپيماها، پره‌های توربوماشین‌ها، خودروها و سازه‌هاي ساختماني، و همچنین تست عملکرد رادیاتورها، تست خنک‌کاری مدارهای الکتریکی، آزمایش‌های ژئوتکنیک و شبیه‌سازی توفان شن و ... استفاده مي‌شود.

شمای کلی یک تونل باد آزمایشگاهی کوچک (مقطع آزمایش زیر 30×30 سانتی‌متر)

شمای کلی یک تونل باد آزمایشگاهی متوسط (مقطع آزمایش زیر 50×50 سانتی‌متر)

تونل باد آزمایشگاهی ابعاد متوسط مدار باز

تونل‌هاي باد داراي كلاس‌هاي مختلفي هستند و بر اساس ميزان سرعت به تونل‌هاي زير صوت (فروصوت)، گذر صوت، مافوق صوت (فراصوت) و ماوراء صوت تقسيم‌بندي مي‌شود كه هر كدام از آنها براي اهداف خاص بوده و داراي ويژگي‌ها، مزايا و معايب منحصر به خود هستند.

اجزای اصلی یک تونل باد عبارت‌اند از:

• ورودی
• نازل همگرا
• محفظه آرامش (به همراه توری‌ها و لانه‌ زنبوری جهت یکنواخت کردن و کاهش اغتشاشات و اعوجاج جریان)
• مقطع آزمایش
• دیفیوزر
• سیستم تامین هوا (فن به همراه الکتروموتور و سیستم کنترل دور موتور و فن)
• سیستم داده‌برداری و کنترل کامپیوتری

تونل‌های باد آزمایشگاهی عموماً از نوع فروصوت بوده و به منظور آزمایش‌های مدل‌های کوچک و همچنین با هدف آموزش دانشجویان به کار گرفته می‌شود. مقطع آزمایش این نوع تونل‌ها در حدود 30 در 30 سانتی‌متر و سرعت جریان هوا درون مقطع آزمایش در حدود 20 تا 40 متر بر ثانیه می‌باشد.

گفتنی است، افزون بر کاربرد یک تونل باد آزمایشگاهی در حوزه‌های مکانیک و هوافضا، این تونل‌های باد در حوزه‌ی معماری و شهرسازی نیز کاربردهای متنوعی دارند. در شکل زیر نمایش خطوط جریان بر روی مدل‌های ساختمانی به کمک یک سیستم تولید دود در تونل باد نشان داده شده است.

نمایش خطوط جریان بر روی مدل‌های ساختمانی به کمک یک سیستم تولید دود در تونل باد

سایر مطالب مرتبط با تونل باد:

تونل باد صنعتی

تونل‌های باد: انواع و کاربردها

اهمیت تست کسکید در توربوماشین‌ها